FSA · Module 8

Long-Term Liabilities & Equity

Bonds (par/discount/premium), amortization theo effective interest method, leases (finance vs operating), pension, contingent liabilities, và các thành phần của equity.

LOS 8.a bond issuance LOS 8.b amortization LOS 8.c lease accounting LOS 8.d pension basics LOS 8.e contingent liab LOS 8.f equity components

§1. Bonds — Trái phiếu phát hành

Bond issuance value phụ thuộc coupon rate vs market rate (yield) tại ngày phát hành. Sau đó ghi ở amortized cost.

Bond Price = PV of Coupons + PV of Face ValueChiết khấu bằng market yield tại phát hành

Loại	Điều kiện	Bond price
Par bond Ngang mệnh giá	Coupon = Market yield	= Face value
Discount bond Giá phát hành < par	Coupon < Market yield	< Face value
Premium bond Giá phát hành > par	Coupon > Market yield	> Face value

Ghi nhận ban đầu khi phát hành

Ví dụ Discount bond: Phát hành $950 (Face $1.000)
Cash ↑ $950 · Bond payable ↑ $950 (net) hoặc: Bond payable $1.000 + Discount $(50) contra
Số tiền nhận thực = $950 → chỉ số này vào CFF.

§2. Effective Interest Method — Amortization

Bond được ghi ở amortized cost. Mỗi kỳ tính interest expense = BV × market yield. Chênh lệch với coupon = amortization của discount/premium.

Interest Expense = Beginning Book Value × Market YieldEffective interest method — chuẩn IFRS + US GAAP

Amortization = Interest Expense − Coupon paid

Discount bond — BV tăng dần về par

Ví dụ: Face $1.000, Coupon 5% ($50/năm), Market yield 6%, Phát hành BV = $960
Năm 1: Int exp = 960 × 6% = $57,6 · Coupon = $50 · Amort = $7,6
Cuối năm 1: BV = 960 + 7,6 = $967,6 (tăng dần về $1.000)

Premium bond — BV giảm dần về par

Ví dụ: Face $1.000, Coupon 7% ($70), Market yield 6%, BV phát hành $1.040
Năm 1: Int exp = 1.040 × 6% = $62,4 · Coupon = $70 · Amort = $(7,6)
Cuối năm 1: BV = 1.040 − 7,6 = $1.032,4 (giảm dần về $1.000)

Ghi nhớ dấu Interest Expense

Discount bond: Interest Expense > Coupon (khấu hao discount cộng vào exp).
Premium bond: Interest Expense < Coupon (khấu hao premium trừ bớt exp).
Cash out mỗi kỳ = Coupon (dù discount/premium, không thay đổi).

Cash Flow classification

Item	US GAAP	IFRS
Cash nhận từ phát hành bond	CFF	CFF
Coupon trả kỳ	CFO (interest paid)	CFO hoặc CFF
Trả gốc khi đáo hạn	CFF	CFF

§3. Derecognition — Retirement of Debt

Gain/Loss on Extinguishment = Book Value − Repurchase PriceGhi trên IS

Ví dụ: BV bond $980, mua lại $1.010
Loss = 980 − 1.010 = $(30) → IS. Cash out $1.010 → CFF.

§4. Leases — Thuê tài sản

Chuẩn mới (IFRS 16 và ASC 842): Lessee (bên thuê) capitalize gần như MỌI lease — Right-of-Use Asset và Lease Liability. Khác với chuẩn cũ chỉ capital lease mới lên BS.

Lessee accounting

Vấn đề	IFRS 16 (Lessee)	US GAAP ASC 842 (Lessee)
Phân loại	Chỉ 1 loại — Finance lease	2 loại: Finance lease hoặc Operating lease
Ghi nhận trên BS	ROU Asset + Lease Liability (mọi lease trừ short-term và low-value)	ROU Asset + Lease Liability (mọi lease trừ short-term)
IS Expense	Depreciation của ROU + Interest expense (2 dòng, giảm dần)	Finance: 2 dòng như IFRS Operating: 1 dòng "lease expense" đều đặn
CFO impact	Chỉ interest portion (thấp)	Finance: chỉ interest · Operating: toàn bộ lease payment (cao)
CFF impact	Principal portion (cao)	Finance: principal · Operating: 0

Điểm cốt lõi lessee

Chuẩn mới đưa gần như mọi lease lên BS → tăng total assets và total liabilities → thay đổi debt ratios.
US GAAP giữ 2 loại (finance vs operating) chủ yếu để phân biệt IS/CF presentation, KHÔNG phải BS.
Operating lease (US GAAP): expense đều, CFO thấp hơn (toàn bộ payment vào CFO).
Finance lease: expense giảm dần (interest declines), CFO cao hơn (chỉ interest vào CFO), CFF thấp hơn (principal ra CFF).

Lessor accounting (US GAAP, 3 loại)

Sales-type

Bên thuê nhận lợi ích tương đương mua

Ghi doanh thu bán ngay
Interest income theo kỳ

Direct financing

Bên cho thuê là nhà tài trợ

Không có gain bán
Chỉ ghi interest income

Operating lease

Bên cho thuê giữ asset

Vẫn khấu hao asset
Ghi rental income đều

§5. Pension — Quỹ hưu trí (concept level)

Defined Contribution (DC)

Xác định mức đóng

Công ty đóng số tiền cố định vào tài khoản nhân viên
Rủi ro thuộc nhân viên (thị trường)
Kế toán đơn giản: pension expense = mức đóng
Không có nợ pension trên BS

Defined Benefit (DB)

Xác định mức chi trả

Công ty cam kết mức lương hưu cụ thể
Rủi ro thuộc công ty (phải bù nếu thiếu)
Kế toán phức tạp — actuarial estimates
Net pension asset/liability trên BS = FV of plan assets − PBO

Net Pension Asset (Liability) = FV of Plan Assets − PBO (Projected Benefit Obligation)Nếu > 0: overfunded (asset). Nếu < 0: underfunded (liability)

§6. Contingent Liabilities — Nợ tiềm tàng

Nợ có khả năng phát sinh phụ thuộc vào sự kiện tương lai (kiện tụng, bảo hành, guarantee).

Xác suất	IFRS	US GAAP
Probable (> 50% IFRS / likely US GAAP)	Recognize (ghi liability)	Recognize (ghi liability)
Possible Có thể xảy ra	Disclose (footnote)	Disclose (footnote)
Remote Ít khả năng	Ignore (không cần disclose)	Ignore

Ngưỡng "probable"

IFRS: probable = > 50%.
US GAAP: probable = "likely" (không định lượng, thường cao hơn 50%).

§7. Equity Components — Chi tiết

Component	Ý nghĩa
Common Stock (par value)	Vốn cổ phần theo mệnh giá
Additional Paid-in Capital (APIC)	Phần giá bán vượt mệnh giá khi phát hành
Preferred Stock	Cổ phiếu ưu đãi
Retained Earnings	Lũy kế: NI − Dividends declared
Treasury Stock	Cổ phiếu mua lại (contra-equity, SỐ ÂM)
Accumulated OCI (AOCI)	Tổng OCI qua các kỳ (FX, hedging, AFS...)
Non-controlling Interest (NCI)	Vốn thuộc cổ đông thiểu số trong công ty con hợp nhất

Statement of Changes in Equity

Ending Equity = Beg Equity + Net Income − Dividends ± OCI + Share Issued − Treasury Stock ± OtherBảng tổng hợp mọi biến động vốn chủ

§8. Solvency Ratios — Đo đòn bẩy dài hạn

Ratio	Công thức	Ý nghĩa
Debt-to-Assets	Total Debt / Total Assets	% tài sản tài trợ bằng nợ
Debt-to-Equity	Total Debt / Total Equity	Cấu trúc vốn — nợ so với vốn chủ
Debt-to-Capital	Total Debt / (Total Debt + Equity)	% vốn dài hạn là nợ
Financial Leverage	Avg Assets / Avg Equity	Đòn bẩy tài chính (DuPont)
Interest Coverage	EBIT / Interest Expense	Số lần EBIT có thể trả lãi (càng cao càng tốt)
Fixed Charge Coverage	(EBIT + Lease pmts) / (Int + Lease pmts)	Bao gồm cả lease payments

§9. Traps — bẫy đề

Trap 1 — Discount bond: Int Expense > Coupon

Discount bond BV < face → int exp = BV × yield > coupon.
Amortization discount cộng vào interest expense.

Trap 2 — Premium bond: Int Expense < Coupon

Premium bond BV > face → int exp < coupon.
Amortization premium trừ bớt interest expense.

Trap 3 — Chuẩn lease mới: gần MỌI lease lên BS

IFRS 16 và ASC 842 (từ 2019): lessee phải capitalize ROU Asset + Lease Liability.
Trước đây, operating lease OFF balance sheet — nay ON balance sheet.

Trap 4 — Operating vs Finance lease (US GAAP): khác ở IS/CF, không BS

Cả 2 đều có ROU + Liab trên BS.
Finance: 2 dòng expense (Dep + Int), CFO thấp, CFF cao.
Operating: 1 dòng lease expense đều, CFO cao (toàn bộ), CFF = 0.

Trap 5 — DC vs DB pension

DC: rủi ro nhân viên, kế toán đơn giản.
DB: rủi ro công ty, có PBO trên BS.

Trap 6 — Contingent liability ngưỡng "probable"

IFRS: > 50%.
US GAAP: "likely", thường cao hơn 50%.

§10. Keyword → chọn gì

Đề nói	Chọn	Vì sao
"Phát hành bond $980 face $1.000"	Discount bond	Coupon < yield
"Discount bond, Int exp so với Coupon"	Int exp > Coupon	Amortize discount cộng vào exp
"Premium bond amortization"	Int exp < Coupon, BV giảm về par	Amortize premium trừ bớt exp
"Cash trả coupon mỗi kỳ (US GAAP)"	CFO	US GAAP: int paid = CFO
"Cash phát hành/trả gốc bond"	CFF	Financing activity
"Operating lease dưới ASC 842"	Vẫn ON BS (ROU + Liab), IS đều đặn	Chuẩn mới bắt capitalize
"Finance lease IS"	Dep + Interest (giảm dần)	2 dòng, khác operating
"DB pension underfunded"	Net pension LIABILITY trên BS	Plan assets < PBO
"Kiện tụng probable, ước tính được"	Recognize as liability	Contingent → probable → ghi nhận
"Kiện tụng possible"	Disclose footnote, không recognize	Chưa probable
"Mua lại cổ phiếu quỹ"	Treasury Stock (contra-equity âm)	Giảm equity
"Interest Coverage"	EBIT / Int Expense	Càng cao càng tốt

§1. Bonds — Trái phiếu phát hành

Ghi nhận ban đầu khi phát hành

§2. Effective Interest Method — Amortization

Discount bond — BV tăng dần về par

Premium bond — BV giảm dần về par

Cash Flow classification

§3. Derecognition — Retirement of Debt

§4. Leases — Thuê tài sản

Lessee accounting

Lessor accounting (US GAAP, 3 loại)

Sales-type

Direct financing

Operating lease

§5. Pension — Quỹ hưu trí (concept level)

Defined Contribution (DC)

Defined Benefit (DB)

§6. Contingent Liabilities — Nợ tiềm tàng

§7. Equity Components — Chi tiết

Statement of Changes in Equity

§8. Solvency Ratios — Đo đòn bẩy dài hạn

§9. Traps — bẫy đề

§10. Keyword → chọn gì

§11. Quick Quiz — 7 câu